Skip Navigation LinksAna Sayfa > Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesi > Yabani_Hayvan

 

İlimizin Nemrut Dağı Milli Park sınırları içerisinde Tübitak Marmara Araştırma Merkezinde görevli proje araştırmacısı Ali Onur SAYAR ve Av Koruma Personelimiz 20.05.2013 Tarihinde ilimizde yaptıkları çalışmada doğal yaşamda Çizgili Sırtlanı görüntülemişlerdir. Yörede yapılan araştırmalar neticesinde sırtlanların barındığı mağarada 2 Adet çizgili sırtlan foto kaplan yöntemiyle tespit edilmiş olup, Bu çalışma Adıyaman ve bölgesinde yapılan çalışma ilk yaban hayvanı türlerinin tespitine yönelik çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Yıllardan beri varlığı bilinen ancak bilimsel araştırma ile tespit edilemeyen çizgili sırtlan bu çalışmayla İlimizde yaşadığı tescil edilmiş olup;

Biyolojik Çeşitlilik açısından oldukça zengin canlı türlerin tespiti ve korunması için çalışmalar bundan sonrada devam edecektir.

Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi'nde tehdit altındaki hayvanlar arasında bulunan Türkiye'nin biyoçeşitliliği açısından son derece önemli olan çizgili sırtlanlar GPS ile izlenmeye başlandı.

Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Enstitüsünün ortaklaşa yürüttüğü "Ulusal Biyoçeşitliliğin ve Gen Kaynaklarının Korunması Hedefleri Doğrultusunda Büyük Memeli Türlerinin Araştırılması, Korunması ve Yönetimi Projesi" kapsamında, Adıyaman'da yürütülen çalışmada, Türkiye'de ilk kez bir çizgili sırtlana GPS vericili tasma takıldı.

Çalışmadan elde edilecek veriler ile çizgili sırtlanların yaşam alanı büyüklükleri, mevsimsel aktiviteleri, beslenme alışkanlıkları ve üreme davranışları hakkında önemli verilere ulaşılması hedefleniyor. Elde edilen bu veriler türün korunması ve devamının sağlanması konusunda yürütülecek çalışmalara yol gösterecek.

YABAN KEÇİSİ 

Yaban keçileri (Capra aegagrus) Sarp ve Kayalık alanlarda yaşamlarını sürdürürler. Başlıca besin kaynakları ot yaprak keven olmaktadır. Yaban keçileri yaşam süreleri azami 13 yıldır. Ekim ve Kasım döneminde Tekeler Çiftleşme dönemine doğru toplanır. Çiftleşme dönemleri Kasım ayı sonu başlar Aralık sonlarına kadar devam eder. Çiftleşme döneminden önce tekeler ayrı dişiler ayrı guruplar halinde gezerler gebelik süresi Yaklaşık (5)ay sürmektedir. Genelde 1-2 yavru doğururlar, Tekeler doğum süresince dişiler ve yavrularıyla birlikte dolaşırlar. Havaların ısınmasıyla birlikte Tekeler gruplar halinde ayrı gezerler. Yaşam alanı olarak soğuk ve serin havayı severler. Koku ve görme konusunda hassattırlar. Genellikle tehlikelere karşı sarp ve yüksek yerlerde yaşamlarını sürdürürler ve 5 er ve 20 şer guruplar halinde dolaşırlar, bu dolaşma esnasında sürekli bir gözcüleri bulunur. Tehlike hissettikleri anda bir birlerini pırlayarak uyarırlar gün doğumundan ve gün batımında yaklaşık iki saat otlanırlar geri kalan zamanlarını yatarak geçirirler. Yaban Keçileri Yaşam alanları açısından Türkiye’nin değişik Bölgelerinde bulunmaktadır.

  

Ergin Tekeler boynuz uzunluğu 145-150  cm. kadar uzanır Adıyaman ilinde 135 cm. kadar tekeler bulunmaktadır. Ağırlığı 60-80 Kg. arasında değişir. Renkleri Gri, yaşlandıkça ak rengine dönüşür.

Dişi Yaban keçilerin boynuzları azami 20 cm. kadar uzar.  Ağırlığı 20-40 Kg. kadardır. Renkleri gri ve kızıldır.

Yattıkları esnada gözcüleri bulunmaktadır, günde bir defa olmak üzere sabah veya akşam su içerler yaban keçileri Melez ve asil olmak üzere iki gruba ayrılırlar; Melez Yaban Keçileri Endemik olarak yalnızca Adıyaman ilinde görülmektedir. (Melez Yaban Keçileri Olgunlar ve Koru Bölgelerinde yaşarlar)

Melez yaban keçileri gri ve siyah renktedir, asil yaban keçileri ise gri renktedir. Tekeler daha koyu renktedir. Asil yaban keçileri yaşlandıkça beyazlaşır. Dişiler 2 yaşında, erkekler 3 yaşında Ergenlik yaşına girer.

Yaban Keçileri Adıyaman ilimiz dahilindeki Koru, Hisar-Şengil, Olgunlar, Hallof, Ulubaba-Bezar, Akdağ, Zivar, Şahkulu ve Çetirge dağlarında bulunmaktadır. Ayrıca Her yıl sayıları arttığı için Yaşam alanlarının daralması nedeniyle son zamanlarda Nemrutdağı Milli Park sahası, Gölbaşı ve Gerger İlçelerimizde yaşadıkları gözlemlenmiştir. Her yıl yaban keçisi envanteri Aralık-Ocak aylarında yapılmaktadır. Yapılan envantere göre av turizmi kapsamında kotalar belirlenmektedir.

 

ENDEMİK TÜR OLAN MELEZ YABAN KEÇİSİ HAKKINDA BİLGİLER

 Adıyaman Bölgemizde Endemik Tür olan Melez yaban keçileri hakkında yapılan araştırmalar sonucu değişik rivayetler vardır. Şube Müdürlüğü olarak kesin ve güvenilir bilgi edinebilmek için Şube Müdürlüğümüzün yaptığı çalışmalara göre melez yaban keçisinin yaşadığı Bölge olan Olgunlar, Uzunköy ve Koru  yöresinde yaşayan köy sakinleriyle bire bir yapılan görüşmelerde Kürk mezrasında 85 yaşlarındaki Hüseyin TAŞTAN adlı köylü vatandaşla yapılan görüşmede yöremizde daha önceki yıllarda yaban keçisinin yoğun olarak yaşadığı, ancak Yasa dışı avcılık ve yörede yaşayan yırtıcı hayvanların baskısı nedeniyle bu yörede yaşayan yaban keçilerinin yok olduğu, burada yaşayan Yaban Keçisi sürüsünden tek bir dişi yaban keçisinin kaldığı,  1990 lı yıllarda çobanlık yaptığım dönemde otlattığım keçi sürüsüne Yaban Keçisi yanaşarak bizim teke ile çiftleştiğini bizzat  gördüm. Yaban keçisinin tek başına kaldığı zaman tabiatı gereği çiftleşme zamanı geldiğinden kendi ırkından teke bulamayınca bizim sürüdeki yerli teke ile çiftleşme ihtiyacında kalmıştır. Bu olaydan sonra Mayıs ayında aynı bölgede sürümü otlatırken daha önceden sürüye yaklaşan dişi yaban keçisini yanında bir çift(2) adet yavrunun olduğunu gördüm, ama yavrular ne yaban keçisine nede bizim yerli keçilere benzediğinden farklı bir ırk olduğunu anladım. Daha sonraki yıllarda bu melez keçiler çoğalmaya başladı.

Bu durumdan haberdar olan Adıyaman Milli Parklar Müdürlüğümüzce bu türün korunması için yoğun çaba ve çalışmalar içine girildi. Melez dediğimiz bu tür yıllar itibarıyla çoğalmaya başladı. Bu melez sürüsü çoğaldıkça Yaşam alanları  daraldığından bazı sürüler uygun olan farklı bölgelerde yaşamaya başladılar.  2013 Aralık Envanter çalışmaları neticesinde Olgunlar, Koru, Uzunköy civarlarında toplam 250 adet melez yaban keçisine rastlanmıştır.07.03.2014